Oświetlenie na klatce schodowej

Wśród wielu rodzajów oświetlenia, które stosujemy zarówno w domach jednorodzinnych, jak i dużych blokowiskach, dość istotną rolę odgrywa oświetlenie na klatce schodowej. Jest ono o tyle specyficznym typem oświetlenia, że w zależności od użytkownika decydują tu dwa aspekty: dekoracyjny wygląd bądź jak najniższy pobór energii w podsumowaniu dziennym. Wynika to z tego, że często klatki schodowe użytkowane są w budynkach wielorodzinnych takich jak np. kamienice. To tam, najistotniejszym aspektem jest, by światło świeciło tylko i wyłącznie wtedy, gdy jest to wymagane, aby w ogólnym rozrachunku maksymalnie obniżyć zużycie prądu. Poniższy artykuł przedstawi kilka propozycji zarówno dla osób poszukujących eleganckiego aranżacyjnego oświetlenia, jak i poszukujących oszczędności wspólnot mieszkaniowych.

oswietlenie na klatce schodowej, baner reklamowy, sklep z oswietleniem smd-led.pl
Razem z SMD-LED.PL dobierzmy wyjątkowe oświetlenie do Twojej klatki schodowej i całego wnętrza

Oświetlenie klatki schodowej w domu jednorodzinnym

Domy jednorodzinne są miejscem, gdzie klatki schodowe są w większości przypadków niewielkie, a dedykowane im oświetlenie zależne jest od reszty stosowanego w domu światła. Dlatego też oświetla się je za pomocą przeróżnych źródeł światła, takich jak np. plafony LED, żyrandole z żarówkami LED, kinkiety ścienne, bądź zintegrowane lampy LED. W przypadku domów jednorodzinnych istotniejszym aspektem jest sama instalacja elektryczna i sposób sterowania tym oświetleniem. Istnieją dwa podstawowe sposoby sterowania oświetleniem na klatce schodowej w domu. Pierwszym jest zastosowanie czujników ruchu. Załączają one oświetlenie, wyczuwając zbliżającą się do klatki schodowej osobę, a następnie — gdy ruch nie jest wyczuwany przez określony czas — wygaszają lampy. Często stosuje się czujniki ruchowo-zmierzchowe, które aktywują się, dopiero gdy zrobi się wystarczająco ciemno. Jest to rozwiązanie wygodne, jednak należy pamiętać o tym, że czujniki muszą być odpowiednio ustawione tak, by nie rozpalały lamp, gdy np. przechodzimy obok schodów. Dodatkowo nie mamy wpływu na to, czy lampa zapali się, czy nie — zależne jest to od czujnika. Dlatego też, w większości przypadków w domach jednorodzinnych stosuje się tak zwane włączniki schodowe. Działają one podobnie jak standardowe włączniki światła jednak tym, co je wyróżnia, jest to, że lampa połączona jest z kilkoma włącznikami (w większości przypadków 2, ale dzięki włącznikom krzyżowym możliwe jest zastosowanie większej ilości). Pozwala to na włączenie lampy, gdy zaczynamy wchodzić po schodach oraz na wyłączenie jej już na piętrze (oraz analogicznie — włączenie, gdy schodzimy i wyłączenie ich na parterze). Jest to prawdopodobnie najczęściej stosowane rozwiązanie w domach jednorodzinnych.

oświetlenie klatki schodowej aranżacje
oświetlenie klatki schodowej aranżacje

Na osobną uwagę zasługuje oświetlenie klatek schodowych przy pomocy taśmy LED. Jest to oświetlenie aranżacyjne, które często opiera się o rozświetlenie samych stopni, ewentualnie na wbudowaniu długiej linii światła w ścianę wzdłuż schodów. Samo sterowanie może odbywać się podobnie jak w przypadku lamp LED bądź też za pomocą specjalnych sterowników pozwalających na sterowanie pilotem, a przy tym np. ściemnianie, czy też zmianę barwy bieli bądź koloru światła (przy wybraniu odpowiedniej taśmy). Dzięki specjalnym programatorom możliwe jest nawet osiągnięcie efektu, przy którym światło rozświetla stopniowo jeden schodek po drugim. Daje to niesamowity efekt wizualny.

Wybierz odpowiedni rodzaj taśmy LED, czytając nasze artykuły

Taśmy LED w większości przypadków montuje się wykorzystując profil aluminiowy LED, które dzięki swojej różnorodności pozwalają na osiągnięcie różnorodnych efektów wizualnych. Dla przykładu samym schodkiem możemy zastosować profil natynkowy, wpuszczany w stopień, bądź też kątowy — przy każdym osiągniemy inny efekt. Przy montażu w ścianie mamy jeszcze więcej możliwości, gdyż oprócz standardowych profili meblowych, do wykorzystania jest mnóstwo architektonicznych profili LED, które nie tylko doświetlą klatkę schodową, ale również ubogacą wnętrze swoją nowoczesną stylistyką.

Zapoznaj się z naszymi artykułami na temat profili do taśm LED

Oświetlenie klatek schodowych w budynkach wielorodzinnych

W przypadku domów wielorodzinnych sprawa oświetlenia klatek schodowych ma się zgoła inaczej. Tutaj klatki bardzo często są o wiele większe oraz są oddzielną częścią budynku prowadzącą do wielu mieszkań. Dlatego też, w przypadku oświetlenia klatek schodowych w blokach sam wygląd lamp nie ma nic wspólnego z innym oświetleniem stosowanym u lokatorów. Jako takie, oświetlenie LED tego typu dobiera się zazwyczaj tak, aby było jednolite dla całości budynku, oraz co najważniejsze by spełniło wymagane normy oświetleniowe przy optymalnie niskim poborze mocy. Dlatego też, jeśli chodzi o oświetlenie klatek schodowych w budynkach takich jak kamienice, czy bloki, królują plafony LED z czujnikami ruchu. Jest to rozwiązanie bardzo optymalne ze względu na fakt, że lampy tego typu nie tylko mają niewielkie pobory mocy (w większości przypadków dla osiągnięcia wymaganego efektu wystarczą plafony w zakresie mocy od 12W do 18W), ale również świecą tylko i wyłącznie, wtedy gdy ktoś porusza się na klatce. Automatyczne wyłączanie lamp to dodatkowy atut, gdyż w przeciwieństwie do domu jednorodzinnego klatką porusza się wiele różnych osób, w tym wielu gości, którym niekoniecznie zależy na tym, by światło wyłączyć i często o tym zapominają. Sprawia to, że lampa z czujnikiem ruchu to optymalne rozwiązanie w tego typu przypadkach. Oczywiście nadal często stosuje się lampy bez czujnika, jednak wtedy najczęściej używa się albo zewnętrznej czujki, albo dowolnego automatu schodowego, który po czasie wygasi lampy na danej klatce. Jest to jednak rozwiązanie o tyle gorsze, że w większości przypadków odpala wszystkie lampy w pionie i trzyma je włączone przez dość długi czas, co przekłada się na większe zużycie prądu.

oświetlenie klatki schodowej inspiracje

Oświetlenie klatki schodowej inspiracje

Czerpiąc inspiracje przy oświetleniu klatki schodowej, należy przede wszystkim zdecydować się, jaki design pragniemy osiągnąć. Dotyczy to również bloków, gdyż stosując plafoniery z czujnikiem ruchu, możemy zdecydować się na modele klasyczne (białe, okrągłe), ale też np. coś bardziej ekstrawaganckiego jak plafony w srebrnej ramie (w formie koła bądź kwadratu), lub mocno industrialnego (np. lampę z kratownicą). W większości przypadków jednak głównym elementem decydującym w wyborze plafonu będzie cena.

Oświetlenie klatki schodowej przy użyciu taśm LED

Odrobinę inaczej sprawa ma się w przypadku domów jednorodzinnych. Tutaj należy czerpać inspiracje z całości oświetlenia występującego w domu. Jeśli wszędzie wykorzystujemy podtynkowe plafony w białej obudowie, to warto postawić na to samo minimalistyczne rozwiązanie, aby zachować wrażenie jednolitego oświetlenia. To samo, jeśli mamy bardziej designerskie lampy — wykorzystanie ich w oświetleniu klatki schodowej zagwarantuje, że lampy nie będą się ze sobą „gryźć” i finalnie całość wyglądać będzie schludnie. Jeśli decydujemy się na profile LED i taśmy — tutaj mamy dużo większe pole do popisu. Istnieje bardzo dużo różnych modeli profili architektonicznych oraz meblowych. Za ich pomocą możemy rozświetlić klatkę na wiele sposobów: podświetlając stopnie, wpuszczając linię światła w ścianę przy schodach, czy tworząc liniową lampę zwieszoną na linkach.

Znajdź swoją inspirację na oświetlenie klatki schodowej, czytając nasze artykuły

Kto płaci za oświetlenie klatki schodowej

Rozmawiając o oświetleniu klatki schodowej, należy zadać sobie pytanie: kto płaci za używane na niej światło? W domu jednorodzinnym sprawa jest prosta. Jako że klatka jest naszą własnością, to opłaty należą do nas i wliczają się w zestawienie opłat za prąd. W domach wielorodzinnych sprawa jest trochę bardziej skomplikowana i wszystko zależy od tego, jak skonstruowana jest nasza umowa najmu. Istnieją osiedla, czy też mieszkania, gdzie mamy z góry ustalony czynsz i żadne media takie jak prąd czy woda nas nie interesują. Wydawać by się mogło, że w takich przypadkach nie interesuje nas czy na klatce wisi oszczędne oświetlenie. Nic bardziej mylnego. W większości przypadków koszt korzystania z oświetlenia na klatce jest po prostu wkalkulowany w czynsz i dlatego też powinniśmy dążyć do redukcji poboru mocy na klatce. Podobnie sytuacja ma się w przypadku, spółdzielni czy wspólnot mieszkaniowych. Klatka schodowa należy do tzw. części wspólnej budynku. Dlatego też, na koszt użytkowania światła składają się wszyscy mieszkańcy. Podsumowując nieważne, w jaki sposób rozliczamy się ze swoim najemcą, w finalnych rozrachunku praktycznie zawsze i tak płacimy my.

oświetlenie na klatce schodowej

Dlatego też najczęściej stosowanym na chwilę obecną rozwiązaniem, jeśli chodzi o oświetlenie miejsc tego typu, są plafony LED ze zintegrowanym czujnikiem ruchu. Rozwiązanie to jest o tyle dobre, że nie dość, że sam pobór mocy plafonu LED jest bardzo niski, to dodatkowo załączenie go następuje automatycznie wyłącznie, wtedy gdy jest to wymagane, czyli gdy ktoś wchodzi na klatkę. Specjalne czujniki ruchowo-zmierzchowe aktywują plafon tylko, gdy robi się zbyt ciemno, by można było bezpiecznie wejść bez dodatkowego oświetlenia, oraz automatycznie wyłącza się, gdy przestanie wyczuwać ruch na klatce. Pozwala to na maksymalizację oszczędności wynikłych z wymiany oświetlenia na lampy tego typu.

Oświetlenie klatki schodowej aranżacje

Istnieje wiele różnych możliwości oświetlenia klatki schodowej w sposób nowoczesny i elegancki. Wszystko zależy od sposobu, w jaki chcemy wykonać daną instalację oświetleniową.

Oświetlenie klatki schodowej przy pomocy lampy dekoracyjnej

W przypadku domów wielorodzinnych najczęściej stosowanym oświetleniem są plafony z czujnikiem ruchu (o powodach tego rozwiązania mogliście przeczytać powyżej). Dlatego też sam design zależy głównie od wyglądu zastosowanej lampy. Ewentualnym rozwiązaniem jest również skorzystanie z dowolnej lampy dekoracyjnej podpiętej pod czujnik ruchu. Podobnie ma się sytuacja w przypadku domów jednorodzinnych i dekoracyjnych lamp sufitowych. Jeśli decydujemy się na taki krok, to realnie rzecz ujmując, jedyną barierą jest nasza wyobraźnia i generalny design pomieszczeń. Jedni preferują klasyczne oświetlenie i wykorzystają najbardziej podstawowy, biały plafon, który nie będzie rzucać się w oczy. Inni zdecydują się na bardziej designerskie rozwiązanie, jak np. żarówki zwieszone na kablach w dekoracyjnym oplocie (zdjęcie z bazy kolorowe kable — możemy używać potwierdzone). Taki prosty mogłoby się wydawać zabieg, potrafi odmienić tradycyjne oblicze klatki schodowej i nadać jej bardziej nowoczesny, lekko industrialny wygląd.

Na osobne omówienie zasługują taśmy LED i dedykowane im profile aluminiowe. Za pomocą tego połączenia wykonać można niesamowite aranżacje. Stosowane głównie w domach jednorodzinnych, aranżacje świetlne z użyciem taśm potrafią dać niesamowity efekt. Przykładem jest jedno z częstszych rozwiązań, tj. rozświetlenie schodów przy pomocy taśm mocowanych pod stopniami schodów. Dzięki użyciu odpowiednich komponentów wykonać można różne kompozycje świetlne nawet w przypadku oświetlenia tak subtelnego, jak oświetlenie stopni schodów. Co ciekawe, rozwiązania tego typu są również stosowane w sposób bardziej przemysłowy — głównie w oparciu o specjalne profile SCALA dedykowane do oświetlenia schodowego, które posiadają specjalną gumowaną powierzchnię zapobiegającą ślizganiu się. Jest to rozwiązanie często stosowane np. w budynkach użyteczności publicznej, które posiadają często uczęszczane klatki schodowe.

Oświetlenie stopni schodów

Jeszcze innym sposobem oświetlania klatek schodowych są tzw. oprawki schodowe, montowane w ścianie bezpośrednio przy stopniach. Jest to tzw. oświetlenie boczne, wbudowane w ścianę i oświetlające schody właśnie. Innym rodzajem tego typu oświetlenia są ponownie taśmy i profile, jednak wbudowane w ścianę i tworzące długą linię oświetlenia biegnącą po ścianie wzdłuż schodów. Daje to niesamowity efekt wizualny, a dzięki szerokiemu wyborowi architektonicznych profili do taśm LED, możemy osiągnąć przeróżne, zapierające dech w piersiach efekty. Ewentualnie zawsze można wykorzystać profile LED do wykonania niewielkich lampek, będących w swym założeniu zamiennikiem klasycznych opraw schodowych.

Oprawki schodowe z profilu aluminiowego TIANO

Oświetlenie klatki schodowej schemat

Schemat wykonania instalacji elektrycznej dla klatki schodowej różnić się będzie w zależności od indywidualnych ustaleń i sposobu aktywacji oświetlenia. Dwa podstawowe rodzaje wykonania instalacji to ta oparta o włączniki schodowe oraz ta oparta o czujniki ruchu. Jeśli chodzi o włączniki schodowe, to podstawowym schematem, który należy opanować, jest schemat podłączenia samych włączników do źródła światła tak, by można było nim odpowiednio sterować. Poniżej znajdziecie prosty schemat oraz opis całego połączenia.

W standardowej instalacji opartej o włączniki schodowe przewód ochronny PE oraz neutralny wpinamy bezpośrednio w lampę, wpinając do pierwszego z włączników przewód fazowy zasilający. Na samym włączniku oznaczone powinno być gniazdo, w które należy wpiąć się owym przewodem. Następnie z włącznika wpiętego do zasilania wyprowadzamy dwa przewody (gniazda również powinny być oznaczone), które doprowadzić należy do drugiego włącznika schodowego, wpinając w te same gniazda co na włączniku pierwszym. Następnie z drugiego włącznika wyprowadzamy przewód fazowy i wpinamy go w lampę, która ma być sterowana za pomocą powyższej instalacji. Z samego opisu może to wyglądać na dość skomplikowane połączenie, jednak gdy spojrzymy na schemat to widać, że tak naprawdę wcale takie nie jest. Najważniejsze, aby odpowiednio rozprowadzić okablowanie podczas planowania oświetlenia.

W przypadku czujnika ruchu sprawa jest odrobinę prostsza. Wystarczy wpiąć czujnik w linii zasilającej lampę tak, by puszczał napięcie tylko wtedy, gdy wyczuje ruch. Oczywiście mówię tu o rozwiązaniu, gdy stosujemy jeden czujnik ruchu, który swym zasięgiem pokrywa zarówno wejście, jak i zejście na klatkę, tak jak ma to zazwyczaj miejsce w budynkach wielorodzinnych. Trochę inaczej wygląda to, gdy opieramy się o 2 bardziej czułe sensory. Ten typ instalacji opiszę jednak w późniejszej części artykułu. Poniżej szybki schemat wpięcia czujnika ruchu w linię zasilającą lampę.

Oświetlenie klatki schodowej przepisy

Rozmawiając na temat oświetlenia klatek schodowych, należy pamiętać o tym, iż oświetlenie tego typu powinno spełniać pewne standardy i być zgodne z przepisami dotyczącymi tychże miejsc. W przypadku domu jednorodzinnego nie będzie to istotne i jedynym aspektem, jaki należy brać pod uwagę, są siła świecenia (kolokwialnie mówiąc, aby było wystarczająco widno przy odpaleniu), oraz aby współczynnik oddawania barw Ra przekraczał 80. Jest to wskaźnik rekomendowany do miejsc, w którym przebywają ludzie i lampy z niższym współczynnikiem mogą powodować złe samopoczucie korzystających z klatki osób.

W przypadku budynków użyteczności publicznej, czy też obiektów wielorodzinnych sprawa ma się zgoła inaczej. W nich klatki schodowe podlegają pod przepisy oświetleniowe dotyczące części wspólnej użytkowanej w obiekcie. Dlatego też należy spełnić wymogi normy oświetleniowej PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1.: Miejsca pracy we wnętrzach. Rzeczą najistotniejszą, jaką spełniać powinny lampy, jest natężenie światła na powierzchni. Dla klatek schodowych wymagane natężenie to 150 lx. Dlatego też, montując oświetlenie, warto zweryfikować jakie wartości osiągamy przy użyciu danej lampy, żeby później nie okazało się, że mimo wymiany na nowe źródła, musimy robić kolejny remont i zamianę na mocniejsze lampy. Innym istotnym aspektem jest to, że wchodząc na klatkę światło, powinno się już palić. Jest to częsty problem, gdy mamy do czynienia z windą i czujnik ruchu zamontowany w lampie uruchamia się dopiero po wyjściu z niej. Optymalnym rozwiązaniem jest wykorzystanie lamp z mikrofalowym czujnikiem ruchu, który można odpowiednio wyregulować i ustawić tak, by łapał ruch już przy otwarciu drzwi windy.

Osobnym aspektem, jeśli chodzi o oświetlenie klatek schodowych w budynkach wielorodzinnych i obiektach użyteczności publicznej jest oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne. Najczęściej droga prowadząca przez klatki schodowe jest również drogą ewakuacyjną. Dlatego też należy pamiętać o tym, aby zapewnić odpowiednie natężenie światła w przypadku zaniku napięcia, oraz odpowiednio pokierować ludzi do wyjść w trakcie ewakuacji. Jeśli chodzi o drogę ewakuacyjną natężenie, jakie powinno być zapewnione podczas ewakuacji to 1 lx. Wynika to z normy PN-EN 1838:2005 Zastosowanie oświetlenia – oświetlenie awaryjne. Jeśli chodzi o oświetlenie ewakuacyjne, to istnieje kilka podstawowych wytycznych, którymi należy się kierować podczas planowania ustawienia lamp, jednak nie będę ich opisywać, gdyż znajdują się w artykule poświęconym temu zagadnieniu. Ważne jest, aby lampy posiadały certyfikat CNBOP dopuszczający ich użycie jako lamp awaryjnych i ewakuacyjnych. Inaczej, podczas kontroli odpowiednie organy (Straż Pożarna czy też BHP), może nakazać wymianę oświetlenia tego typu pomimo tego, że spełniają swoją funkcję. Na chwilę obecną najczęstszym i optymalnym cenowo rozwiązaniem jest stosowanie oddzielnych, autonomicznych lamp z własnym akumulatorem.

Oświetlenie schodów z czujnikiem ruchu schemat

Oświetlenie schodów często wiąże się z tym, że chcielibyśmy, aby załączało się ono i wyłączało automatycznie. Dlatego też w wielu przypadkach stosujemy z nimi czujniki ruchu. Często, gdy schody odchodzą np. od korytarza, nie chcemy również, by światło zapalało się przy przechodzeniu obok. Właśnie dlatego, w wielu przypadkach używa się dwóch czujek o wysokiej czułości — po jednej na dole i górze. Czujniki tego typu często posiadają regulację, dzięki której ustawić można je tak, by reagowały wyłącznie, gdy zaczynamy korzystać ze schodów. Jak jednak podłączyć czujniki, aby działały tak, jak tego potrzebujemy. Poniżej zaprezentuję najprostszy schemat z użyciem dwóch czujników 230 V i zestawu taśm oświetlających stopnie.

Sprawdź jak podłączyć czujnik ruchu i jakie urządzenie wybrać

Jak widać na załączonym schemacie wszystko, co należy zrobić to puścić nitkę przewodów prowadzącą do czujników i wpiąć ją bezpośrednio przed zasilaczem do LED. Dzięki temu, napięcie na zasilacz zostanie podane wyłącznie wtedy, gdy czujnik wykryje ruch. To spowoduje, że światło uruchomi się tylko, gdy ktoś będzie korzystał z klatki.

Oświetlenie schodów na jakiej wysokości?

Choć wiele osób zadaje sobie pytanie, na jakiej wysokości należy wykonać oświetlenie schodów, to nie ma na nie jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy bowiem od użytego źródła światła oraz możliwości montażowych. W przypadku podświetlenia stopni za pomocą taśm sprawa rozwiązuje się sama. To samo tyczy się montażu na stropowego lamp — wysokość zależy od wysokości sufitu. Jeśli chodzi o oświetlenie boczne natomiast, warto pamiętać o tym, że większość oprawek schodowych nie ma dużej mocy. Zwykle jest to zakres od 1 do 3W. Dlatego też powinny być montowane nisko nad stopniem, aby mimo niewielkiej siły świecenia oświetlić schody na tyle, by można było z nich bezpiecznie korzystać. Osobnym przypadkiem są lampy zwieszane z sufitu. Tutaj głównym aspektem powinno być to, czy przy danej wysokości zwieszenia lampa zapewnia prawidłowe natężenie światła na powierzchni schodów/klatki chodowej (150 lx w przypadku części wspólnej w domach wielorodzinnych / wg potrzeb we własnym domu).

oswietlenie na klatce schodowej
Oświetlenie na klatce schodowej
przez

Post Author: Marcin Pietrasik