Oświetlenie przejść dla pieszych — normy i wymagania

Przejścia dla pieszych są jednym z najbardziej narażonych na wypadek elementów drogi. To tu jeszcze kilka lat temu dochodziło do bardzo wielu zdarzeń, których przyczyną było słabe lub nieprawidłowe oświetlenie. Na szczęście, nowe wymagania i wytyczne oświetlenia przejść dla pieszych w precyzyjny sposób definiują klasy zagrożenia, a także opisują kontrast pieszego, jak i minimalne natężenie światła w miejscu przejścia dla pieszych. Dzięki nim ilość wypadków i kolizji na pasach znacznie się zmniejszyła, a piesi, korzystając z przejścia, czują się bardziej komfortowo i bezpiecznie.

W poniższym artykule znajdziesz informacje o:

  • potrzebach i wymaganiach funkcjonalnych oświetlenia przejść dla pieszych,
  • aktualnie obowiązujących normach oświetlenia przejść dla pieszych w Polsce,
  • dostosowanych do wymagań lampach ulicznych, a także gdzie je znaleźć,
  • wymaganiach zapewniających bezpieczeństwo użytkowników przejść dla pieszych.
Najlepsze oświetlenie uliczne
Najlepsze oświetlenie uliczne

Oświetlenie dostosowane do przejść dla pieszych — potrzeby

W Polsce przez wiele lat obowiązywały różne normy oświetleniowe określające zasady, jak i warunki stosowania oświetlenia na przejściach dla pieszych i rowerzystów. Większość z nich definiowała ogólne zasady stosowania rozwiązań technologicznych i oświetleniowych. Niestety, nie precyzowały one jednak odpowiednich wymagań, a także nie uwzględniały poziomu zagrożenia. W najnowszych normach, o których będzie mowa w dalszej części artykułu, regulacje dotyczące opraw oświetleniowych uległy znacznej poprawie, co skutkowało wzrostem efektywności systemów oświetleniowych na przejściach dla pieszych.

Przejścia dla pieszych i rowerzystów muszą być oświetlone w prawidłowy sposób, aby:

  • Zapewnić widzialność pieszego na przejściu oraz w strefie oczekiwania lub strefie dojścia do przejścia.
  • Osoba znajdująca się na pasach była odpowiednio wyróżniona. W pierwszej kolejności powinien być widoczny pieszy, a dopiero później infrastruktura przejścia dla pieszych.
  • Zapewnić kierującemu pojazdem właściwe warunki obserwacji sylwetki pieszego i sytuacji drogowej,
  • Zapewnić pieszemu odpowiednie warunki obserwacji otoczenia przejścia, jak i zbliżających się do niego pojazdów.

Bez prawidłowego oświetlenia liczba wypadków i innych nieprzyjemnych wydarzeń znacznie wzrasta. Dobór odpowiedniego systemu oświetleniowego, który spełnia normy, jest zatem niezbędny do zachowania wysokiego poziomu bezpieczeństwa.

Oświetlenie dostosowane do przejść dla pieszych — potrzeby
Oświetlenie dostosowane do przejść dla pieszych — potrzeby

Oświetlenie przejść dla pieszych i rowerzystów — obowiązujące normy

Obecnie w Polsce zasady oświetlenia dróg i przejść dla pieszych reguluje kilka norm, rozporządzeń i raportów technicznych. Są to m.in.:

  • CEN/TR 13201-1:2016-02 Oświetlenie dróg – Część 1: Wytyczne dotyczące wyboru klas oświetlenia
  • PN-EN 13201-2:2016-03 Oświetlenie dróg – Część 2: Wymagania eksploatacyjne
  • PN-EN 13201-3:2016-03 Oświetlenie dróg – Część 3: Obliczenia parametrów oświetleniowych
  • PN-EN 13201-4:2016-03 Oświetlenie dróg – Część 4: Metody pomiaru efektywności oświetlenia
  • PN-EN 13201-5:2016-03 Oświetlenie dróg – Część 5: Wskaźniki efektywności energetycznej. 

A także norma PN-76/E-02032, która zawiera informacje na temat natężenia oświetlenia na przejściach dla pieszych pozbawionych sygnalizacji świetlnej.

Wytyczne są uzupełnieniem powyższych norm w zakresie prawidłowego oświetlenia przejść dla pieszych. Dokumenty te precyzują niektóre zagadnienia, jednak założono, że każdy kraj posiada własne przepisy i uwarunkowania ze względu na strefę klimatyczną, które wskazują precyzyjne dane.

Zobacz również nasze inne artykuły o oświetleniu ulicznym

Jakie powinny być lampy uliczne na przejściach dla pieszych?

Oświetlenie uliczne zdecydowanie różni się od tego widocznego w halach produkcyjnych czy zakładach przemysłowych. Warunki, w jakich muszą pracować lampy, są o wiele cięższe, a ich zadanie jest zdecydowanie ważniejsze. Światło na ulicy nie służy bowiem jedynie do ułatwienia poruszania się aut i pieszych. Zapewnia ono komfort i bezpieczeństwo, minimalizując tym samym ryzyko wypadku. Lampy uliczne na przejściach dla pieszych powinny być zatem dobierane z najwyższą możliwą precyzją, by służyły one prawidłowo, zarówno w śnieżną noc, jak i mgliste wieczory czy poranki.

Oprawy oświetleniowe na ulicach i przejściach dla pieszych powinny charakteryzować się:

  • Prawidłowym natężenie światła. Jednym z najważniejszych parametrów dotyczących lamp ulicznych, jest ilość światła, jaką generuje. Jest to główny czynnik, który wpływa na wybór prawidłowych opraw umieszczanych na parkingach, drogach, czy innych elementach infrastruktury ulicznej.
  • Wysoką efektywnością świetlną. Im wyższy współczynnik efektywności, tym mniej energii zużywa dana oprawa. Podczas wyboru powinieneś zwracać uwagę jedynie na lampy, które generują więcej niż 100 lumenów z 1 wata energii.
  • Odpowiednim współczynnikiem oddawania barw. Nie jest on tak istotny jak w przypadku lamp biurowych, jednak wyższy wsp. oddawania barw pozwala łatwiej dostrzegać szczegóły. Dzięki niemu kierowcy mogą być w stanie szybciej zauważyć osobę wchodzącą na pasy.
  • Wysoką odpornością mechaniczną. Lampy narażone są na uderzenia, przez które oprawy mogą ulec zniszczeniu. Stosując lampy o wysokim parametrze IK, zapobiegasz ich przypadkowemu lub celowemu uszkodzeniu.
  • Odpowiednią szczelnością. Oświetlenie uliczne jest narażone na warunki atmosferyczne 24 godziny na dobę. Powinny charakteryzować się klasą szczelności nie mniejszą niż IP 65, dzięki czemu będziesz mieć pewność, że strugi wody i pył jej nie uszkodzą.
  • Naturalną barwą światła. Temperatura barwowa równa 4000 K, sprawdzi się tu najlepiej. Im mniejsza zmiana barwy światła od naturalnej generowanej przez słońce, tym łatwiej jest się do niej przyzwyczaić i tym mniej męczy wzrok.
  • Długim okresem gwarancyjnym. Lampy muszą działać bezawaryjne przez długi czas. Warto wybrać oprawy oświetleniowe posiadające gwarancję na min. 5 lat.

Wydajnym i nowoczesnym rozwiązaniem są lampy uliczne LED, które posiadają bardzo wysoką sprawność energetyczną i odporność na warunki atmosferyczne. Oprócz tego pozbawione są efektu migotania i gaśnięcia, a ich żywotność jest znacznie większa niż standardowych ulicznych opraw oświetleniowych. Niezależnie od rodzaju ulicy lub przejścia dla pieszych, lampy LED sprawdzą się idealnie w niemal każdych warunkach.

Jakie powinny być lampy uliczne na przejściach dla pieszych?
Jakie powinny być lampy uliczne na przejściach dla pieszych?

Bezpieczeństwo pieszych — wymagania oświetleniowe

Nie da się stworzyć uniwersalnego systemu świetlnego, który spełni warunki na wszystkich strefach ruchu drogowego. Właśnie dlatego powstały precyzyjne normy oraz klasy oświetleniowe, w których opisane są szczegółowe wymagania dotyczące oświetlenia danego elementu drogi.

Przejścia dla pieszych sklasyfikowane zostały do klasy C, czyli do obszarów konfliktowych oraz PC. Klasy te dotyczą wymagań wizualnych stawianych przez kierowców, rowerzystów i pieszych w obszarach konfliktowych (skrzyżowania, przejścia dla pieszych, deptaki). W poniższej tabeli przedstawiliśmy parametry natężenia oświetlenia, które powinno stosować się w przypadku przejść dla pieszych.

Bezpieczeństwo pieszych
Bezpieczeństwo pieszych

 

Oprócz tego w normach dotyczących oświetlenia ulicznego można wyróżnić wiele innych klas oświetleniowych.

Klasy oświetleniowe

Każda grupa uczestników ruchu drogowego posiada inne wymagania wizualne. Z tego względu w normach uwzględniono kilka klas oświetleniowych, dzięki którym ustalenie idealnego oświetlenia jest znacznie prostsze. Ustala się je zarówno w przypadku istniejących dróg, jak i nowo projektowanych dróg. W pierwszym przypadku proces ten polega na pomiarze luminancji lub natężenia światła na istniejącej już drodze. W przypadku pasa ruchu, który jest dopiero projektowany, podstawowe dane na temat klasy czerpie się z poniższej tabeli.

 

Klasy oświetleniowe
Klasy oświetleniowe

Lampy doświetlające przejścia dla pieszych

Lampy doświetlające na przejściach dla pieszych są inteligentnym systemem informujących kierowcę, że pieszy znajduje się w pobliżu lub bezpośrednio na przejściu dla pieszych. Pozwala on nie tylko szybciej zauważyć zbliżającego się użytkownika drogi, ale zapewnia również bezpieczeństwo pieszego. Jest to świetny system, który w jeszcze większym stopniu pozwolił zminimalizować ryzyko wypadku w strefach przejść dla pieszych.

Doświetlanie przejść dla pieszych — rodzaje

Systemy doświetleniowe na przejściach dla pieszych można podzielić na:

  • Stałe doświetlenie drogowe. Podłączone do sieci miejskiej systemy, które włączają się po zmierzchu i doświetlają przejścia cały czas.
  • Systemowe ALE (active Light Euroasfalt). Inteligentne systemy oświetleniowe, które włączają się po wykryciu pieszego w okolicy lub bezpośrednio na przejściu dla pieszych. Oprawy zastosowane w tego typu oświetleniu nie oślepiają kierowcy, a jedynie informują go o zachowaniu szczególnej uwagi
  • Inteligentne doświetlenie aktywne. Oświetlenie aktywne zsynchronizowane z aktywnym przejściem dla pieszych, korzystające z zasilania sieci miejskiej.
  • Inteligencje doświetlenie aktywne zasilane panelami fotowoltaicznymi. Lampy zsynchronizowane z aktywnym przejściem dla pieszych, korzystające z zasilania fotowoltaicznego.

Jakie są zalety montażu lamp solarnych?

Do głównych zalet systemów doświetleniowych przejść dla pieszych należą:

  • Poprawa widoczności i bezpieczeństwa pieszych. Po wykryciu pieszego system oświetleniowy zwiększa ilość generowanego światła, zapewniając lepszą widoczność i komfortu.
  • Oszczędność energii elektrycznej. Nowoczesne systemy doświetleniowe mogą działać wyłącznie po wykryciu użytkownika drogi. Dzięki temu oszczędność energii elektrycznej jest jeszcze większa.
  • Atrakcyjny i nowoczesny design. Estetyczny wygląd infrastruktury miejskiej sprzyja rozwojowi miasta.
  • Brak efektu migotania. Lampy LED nie emitują promieniowania podczerwonego i ultrafioletowego, a także nie męczą wzroku.

 

Wymagań dotyczących danych technicznych, montażu i położenia oświetlenia ulicznego jest znacznie więcej. Szczegółowe informacje można znaleźć, korzystając z norm wypisanych na początku artykułu. Powyżej przedstawione zostały jedynie najważniejsze informacje, na które powinieneś zwrócić szczególną uwagę podczas projektowania lub instalacji oświetlenia przejść dla pieszych.

Lampy doświetlające przejścia dla pieszych
Lampy doświetlające przejścia dla pieszych

Zobacz nasze pozostałe artykuły o oświetleniu zewnętrznym

przez

Post Author: Marcin Pietrasik