Projekt oświetlenia hali produkcyjnej

Niejednokrotnie można spotkać się z sytuacją, w której mimo licznych norm i przepisów, pracodawcy nie stosują prawidłowo dobranych źródeł światła. Ma to nie tylko wpływ na złe samopoczucie pracowników, ale również na ich zdrowie i efektywność pracy. Pracując bowiem w miejscu źle oświetlonym, wzrok może się pogarszać, a podczas wykonywania pracy, zatrudnione osoby, mogą zdecydowanie szybciej się męczyć.
Dobry projekt oświetlenia hali produkcyjnej to dziś nie tylko dobra jakość pracy i zdrowie, ale również zmniejszenie kosztów eksploatacyjnych. Nowoczesne oświetlenie LED pobiera zdecydowanie mniej energii elektrycznej od standardowych żarówek, dzięki czemu inwestycja w nowy system zwraca się nawet w kilka lat. A z systemem sterowania nawet do kilku miesięcy. Odpowiednie Lampy przemysłowe zaprojektowane na obiektach pozwolą na zmniejszenie zużycia energii elektrycznej tak drogiej w obecnych czasach. 

darmowe-projektowanie-oswietlenia-obiektu
darmowe-projektowanie-oswietlenia-obiektu

Jeśli zależy Ci na zwiększeniu bezpieczeństwa i poprawieniu komfortu w miejscu pracy, sprawdź dalszą część wpisu, z której dowiesz się:

  • czym powinien charakteryzować się projekt instalacji elektrycznej w hali przemysłowej,
  • jak wyglądają wymagania stawiane przez państwo względem oświetlenia hal,
  • jakie powinno być natężenie w wybranych strefach hali produkcyjnej,
  • jakie są obecnie obowiązujące normy oświetlenia w halach produkcyjnych w Polsce.

Projekt instalacji elektrycznej hali przemysłowej

Odpowiedni projekt instalacji elektrycznej jest niezbędny do prawidłowego działania systemu oświetleniowego. Już na etapie projektowania należy określić, jakie systemy będą niezbędne, a także czego jako właściciel będziesz wymagać od instalacji elektrycznej. Musisz również uwzględnić, jakie oprawy i źródła światła chcesz zastosować, a także, w jakich miejscach je zainstalować. Na tej podstawie specjalista jest w stanie stworzyć projekt dopasowany do danego obiektu, dzięki któremu oświetlenie będzie mogło prawidłowo funkcjonować.

Jeśli jesteś właścicielem hali przemysłowej, musisz także zwrócić uwagę na ilość maszyn, a także ich wymagania. Niektóre potrzebują naprawdę ogromnych ilości energii, by mogły bezawaryjnie działać.

Nie możesz również zapomnieć o niezbędnych dziś systemach bezpieczeństwa i zasilaniu awaryjnym. W przypadku pierwszego zagadnienia najprostszym rozwiązaniem są dopasowane do systemu bezpieczniki, które podczas zwarcia lub awarii jednego z urządzeń są w stanie odciąć dostęp energii elektrycznej. Poza tym w halach przemysłowych warto również stosować inne zabezpieczenia jak wyłączniki różnicoprądowe i uziemienia. Jeśli zaś mowa o zasilaniu awaryjnym, te jest niezbędne w każdym miejscu, w którym podczas zaniku energii elektrycznej praca nie może zostać natychmiastowo zakończona. Dzięki niemu pracownicy są w stanie w bezpiecznych warunkach zakończyć wykonywanie zadań, a także wyłączyć maszyny i się od nich bezpiecznie oddalić. Systemy zasilania awaryjnego mogą być połączonym systemem, współpracującym razem z oświetleniem awaryjnym i ewakuacyjnym.

Oświetlenie hali produkcyjnej — wymagania

Hala produkcyjna jest miejscem pracy, a więc niezbędne jest w tych miejscach zapewnienie takiego światła, które sprzyja wykonywaniu powierzonych pracownikom zadań. Dobierając oświetlenie na hali produkcyjnej, należy wziąć pod uwagę:

  • Odpowiedni poziom natężenia światła w miejscu pracy i jego otoczeniu – jest to najważniejszy parametr, który dokładniej został omówiony w dalszej części artykułu.
  • Równomierność oświetlenia – oświetlenie nie może być zbyt punktowe. Źródła muszą emitować rozproszone światło, a parametr ten nie może być niższy niż 0,65.
  • Ograniczenie olśnienia – oświetlenie musi być zaprojektowane w taki sposób, aby nie odbijało się od maszyn, dekoncentrując lub oślepiając pracowników.
  • Rozkład luminancji – ilość światła padająca na dany obszar musi spełniać wymagania postawione w normach i rozporządzeniach.
  • Współczynnik oddawania barw – im wyższy, tym kolory przedmiotów, a tym samym ich postrzeganie stoi na wyższym i zbliżonym do prawdziwego poziomie. Warto wybrać źródła światła o wsp. Ra > 80.
  • Energooszczędność – od wielu lat podczas modernizacji lub instalacji nowego systemu oświetleniowego, oprócz odpowiednich parametrów świetlnych, należy uwzględniać również pobór mocy źródeł światła. Stosowanie przestarzałych świetlówek i żarówek nie jest już zezwolone, ze względu na dużą ilość pobieranej energii. Jako inwestor powinieneś wybrać lampy w technologii LED, które są droższe, ale w okresie kilku lat generują spore oszczędności. 

Sprawdzonym rozwiązaniem do hal przemysłowych, zakładów produkcyjnych i innych obszarów pracy, są przemysłowe lampy LED. Emitują światło o prawidłowym natężeniu, które jest rozpraszane przy pomocy matowych kloszy. Bardzo często posiadają także certyfikaty IP oraz IK, gwarantujące odporność na wodę i kurz, a także wysoką odporność mechaniczną. Będą świetnym wyborem, który przez wiele lat sprawdzi się w hali magazynowej, zapewniając wysoką wydajność pracy i bezpieczeństwo.

Zobacz również nasze inne artykuły o oświetleniu magazynu oraz hal produkcyjnych

Natężenie oświetlenia na hali produkcyjnej

Hala produkcyjna jest miejscem, w którym ilość światła i jego jakość ma bardzo duży wpływ na bezpieczeństwo pracowników. Według przepisów, natężenie oświetlenia zapewniające dobrą widoczność mieści się w przedziale 150-1500 lx. W zależności, od wykonywanych czynności, wartość ta powinna być dobrana i odczytana w prawidłowy sposób. Oświetlenie musi być dostosowane do indywidualnych potrzeb stanowiska, a także zagrożeń z niego wynikających. Im większej precyzji wymaga dana praca, tym natężenie światła powinno być większe. Dla przykładu, stanowisko spawacza powinno być oświetlone światłem o natężeniu 300 lx, a osoby zajmującej się analizą jakości lub wykańczaniem produktów – 500 lx.

 

Ile LUX na hali produkcyjnej?

Natężenie światła na hali produkcyjnej powinno wynosić od 150 do 1500 lx. Powinno być dobrane do stanowiska pracy, precyzji czynności na nim wykonywanych, a także indywidualnych potrzeb pracownika.

Projekt Oswietlenia

Warto również opowiedzieć w tym miejscu o pomieszczeniach biurowych, które przecież muszą znajdować się w halach produkcyjnych. Poziom natężenia oświetlenia w biurach musi wynosić min. 300 lx. Wartość ta pozwala bez męczenia wzroku wykonywać pracę na komputerze, a także przez wiele godzin analizować, segregować i kopiować dokumenty.

Korytarze i ciągi komunikacyjne powinny być oświetlone w taki sposób, aby użytkownicy mogli bez problemu z nich korzystać. Przyjmuje się, że w dzień natężenie oświetlenia nie może być niższe niż 100-150 lx, a nocą 80 lx.

Decydując się na modernizację oświetlenia, warto zwrócić uwagę na nowoczesne źródła światła LED. Te wolne są od efektu migotania, a jakość emitowanego światła jest znacznie wyższa niż w przypadku standardowych żarówek. Warto również rozważyć hermetyczne lampy LED, które przystosowane są do pracy nawet w najtrudniejszych warunkach. Wybierając lampę certyfikowaną IP 65, masz pewność, że do jej środka nie dostanie się kurz, ani woda mogąca uszkodzić pojedynczą oprawę lub cały system oświetleniowy,

Normy oświetlenia na hali produkcyjnej

Hala produkcyjna jest miejscem pracy, a więc główną normą, z której należy czerpać wiedzę to PN-EN 12464-1:2012 Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. W powyższej normie zawarte zostały informacje na temat:

  • wymagań systemów oświetlenia dla większości miejsc pracy we wnętrzach budynków,
  • zaleceń dobrej praktyki oświetlenia,
  • otoczenia świetlnego miejsc pracy,
  • źródeł światła i ich parametrów oraz właściwości,
  • częstotliwości pomiarów natężenia oświetlenia oraz warunków, w jakich powinny być wykonywane.

Oprócz tego, projektując oświetlenie budynku produkcyjnego, należy znać również normę PN-EN 12665:2018-08 – Światło i oświetlenie — Podstawowe terminy oraz kryteria określania wymagań dotyczących oświetlenia, która opisuje ogólne wymagania i parametry fotometryczne niezbędne do projektowania systemów oświetleniowych. Dokument ten określa również ramy specyfikacji oświetlenia, podając szczegóły aspektów, które należy wziąć pod uwagę podczas projektowania instalacji świetlnej.

W niektórych halach produkcyjnych konieczne jest również stosowanie się do norm przeciwwybuchowych ATEX 2014/34/UE. Te obejmują wymagania z zakresu projektowania, budowy, procedur i dokumentacji technicznej w przypadku systemów i urządzeń przeznaczonych do użytku w miejscach zagrożonych wybuchem.

Ostatnią normą, na którą powinieneś zwrócić uwagę, jest PN-EN 60598-2-22:2015-01 – Oprawy oświetleniowe — Część 2-22: Wymagania szczegółowe — Oprawy oświetleniowe do oświetlenia awaryjnego. W powyższym dokumencie przedstawiono informacje na temat ogólnych wymagań urządzeń i systemów oświetlenia dróg ewakuacyjnych i znaków bezpieczeństwa. Postanowienia zawarte w tej normie odnoszą się do wszystkich miejsc pracy, a także budynków użyteczności publicznej. Dotyczą również oświetlenia zapasowego.

Spełnienie powyższych norm jest niezbędne do zapewnienia bezpiecznego i komfortowego miejsca pracy w zakładach produkcyjnych.

 

Jeżeli zależy Ci na stworzeniu funkcjonalnego i skutecznego oświetlenia w hali magazynowej lub produkcyjnej, musisz koniecznie poznać powyższe normy, a także stosować zalecenia w nich niezawarte. Wyłącznie stuprocentowe trzymanie się przepisów oraz odpowiednia instalacja elektryczna sprawi, że oświetlenie w zakładzie produkcyjnym pozwoli bezproblemowo wykonywać powierzone pracownikom zadania.

Zobacz również nasze inne artykuły o projektowaniu oświetlenia

przez

Post Author: Marcin Pietrasik