Projekt oświetlenia ulicznego — na co zwrócić uwagę

Stosując odpowiednie programy komputerowe, można dziś w znacznym stopniu ułatwić sobie wykonywanie poszczególnych zadań. Nie inaczej jest z projektowaniem oświetlenia ulicznego. Na rynku znaleźć można sporo programów, stworzonych do projektowania i symulowania oświetlenia. Do najpopularniejszych tego typu programów należą Dialux i Relux. Posiadają one mnóstwo funkcji, dzięki którym w kilka minut można stworzyć projekt zgodny z aktualnie obowiązującymi normami. Normami, które są w bardzo precyzyjny sposób określane zarówno przez polskich, jak i europejskich ministrów.

oświetlenie uliczne
oświetlenie uliczne

Jeśli zależy Ci na rozwinięciu swojej wiedzy z zakresu projektowania oświetlenia ulicznego, sprawdź dalszą część wpisu, z której dowiesz się:

  • jak odpowiedni projekt oświetlenia ulicznego LED wpływa na komfort użytkowników,
  • jaki program wybrać do projektowania oświetlenia ulicznego,
  • jakie natężenie światła jest wymagane w wybranych strefach drogowych,
  • w jaki sposób rozsył światła wpływa na moc i natężenie opraw oświetleniowych.

Projekt oświetlenia ulicznego LED

Celem projektu oświetlenia ulicznego, jest poprawa komfortu widzenia oraz bezpieczeństwa użytkowników. Kiedyś, zwracano uwagę jedynie na kierowców, a dziś coraz bardziej liczą się również piesi i rowerzyści. Każda grupa użytkowników ulicy musi mieć zapewnione odpowiednie światło, by bezproblemowo móc się po niej poruszać. Nawet według badań, prawidłowa instalacja oświetleniowa, może zmniejszyć ilość wypadków, średnio o 30%. Warto jest zatem stworzyć taką instalację świetlną, by zminimalizować ryzyko wypadku i zmaksymalizować komfort użytkowników.

Jakie powinny być lampy uliczne na przejściach dla pieszych?
Jakie powinny być lampy uliczne na przejściach dla pieszych?

Głównym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo na ulicy jest poziom natężenia oświetlenia oraz luminancja. To właśnie nim projektanci poświęcają najwięcej czasu podczas tworzenia systemu świetlnego dróg. Na drugi plan bardzo często schodzi problem olśnienia, który, mimo że coraz rzadziej, wciąż widoczny jest na polskich drogach. W Polsce przyjmuje się, że najlepszą wartością luminancji drogi o wysokim natężeniu ruchu jest 2 cd/m2. Jest to wartość, która daje gwarancję, że nawet podczas trudnych warunków pogodowych, widoczność i bezpieczeństwo podróży nocą utrzymane będzie na wysokim poziomie.

Jak działają systemy sterowania oświetleniem ulicznym
Jak działają systemy sterowania oświetleniem ulicznym

Sam projekt musi uwzględniać nietypowe położenie drogi, otoczenie oraz natężenie ruchu. Bez znania tych czynników bardzo trudno jest stworzyć nowoczesne oświetlenie, które spełni wymagania pieszych i kierowców. Oprócz tego bardzo ważne jest, by wszystkie elementy takie jak: przystanki autobusowe, przejścia dla pieszych, skrzyżowania i zajezdnie były uwzględnione w projekcie. Pominięcie nawet jednego z wyżej wymienionych elementów, może sprawić, że komfort z użytkowania drogi znacznie spadnie.

Zobacz również nasze inne artykuły o oświetleniu magazynu oraz hal produkcyjnych

Oświetlenie uliczne — projekt Dialux czy inny program?

Dwa najpopularniejsze programy do projektowania oświetlenia ulicznego LED, to jak wspomnieliśmy we wstępie Dialux i Relux. Oba programy umożliwiają dokładne wykonywanie obliczeń i symulacji, zarówno dla wnętrz, jak i terenów otwartych i dróg. Są to dopracowane aplikacje, cechujące się nieco innymi modułami, które muszą być wybrane podczas tworzenia projektu.

Inteligentny system sterowania oświetleniem ulicznych
Inteligentny system sterowania oświetleniem ulicznych

W obu programach, funkcjonalności z zakresu wprowadzania danych, modyfikacji parametrów opraw oświetleniowych i wykonywania obliczeń, jest bardzo wysoka. Ich mnogość może na samym początku przyprawić o ból głowy, jednak po zapoznaniu się z najpotrzebniejszymi funkcjami, oba programy są proste w obsłudze. Pozwalają one tworzyć pomieszczenia i drogi w sposób wizualny, pozwalający projektantowi sprawdzić, jak prezentować się będzie stworzona instalacja. Oprócz tego sam użytkownik ma możliwość rozmieszczania kilku rodzajów opraw w obrębie jednego budynku, pomieszczenia lub ulicy, dzięki czemu możliwości dostosowywania źródeł światła są naprawdę wysokie.

Niewielkie różnice są widoczne głównie na poziomie interfejsu programów, a także ich obliczeń. Dialux delikatnie zawyża otrzymywane wyniki, natomiast Relux zaniża. Bez problemu mieszczą się one jednak w zakresie błędu pomiarowego, dzięki czemu zarówno pierwsza jak i druga aplikacja świetnie sprawdzą się podczas projektowania oświetlenia ulicznego LED.

oświetlenie Ulic
oświetlenie Ulic

W ogólnym rozrachunku to jaki program powinieneś wybrać, zależy tak naprawdę od Twoich własnych preferencji i tego, z jakim systemem pracuje Twoja firma. Zarówno Dialux jak i Relux posiadają funkcje, dzięki którym stworzenie zaawansowanego projektu trwa wyłącznie kilka minut. Do głównych różnic należą: interfejs, obsługa i dostępność poszczególnych funkcji. Jeśli dopiero zaczynasz projektować oświetlenie uliczne, to, który z tych dwóch programów wybierzesz, nie ma tak naprawdę dużego znaczenia.

Wymagane natężenia światła w strefach oświetlenia ulicznego

Obecne normy i rozporządzenia są bardzo rozbudowane. W bardzo dokładny sposób określają wartości natężenia światła w poszczególnych strefach ulicznych. Oprócz tego zawierają również informacje o lampach ulicznych LED, które powinno się stosować w nowoczesnych instalacjach, w celu zminimalizowania przykrych doznań wzrokowych. Są to kolejno:

  • CEN/TR 13201-1:2016-02 – Oświetlenie dróg. Część 1: Wytyczne dotyczące wyboru klas oświetlenia,
  • PN-EN 13201-2:2016-03 – Oświetlenie dróg. Część 2: Wymagania eksploatacyjne,
  • PN-EN 13201-3:2016-03 – Oświetlenie dróg. Część 3: Obliczenia parametrów oświetleniowych,
  • PN-EN 13201-4:2016-03 – Oświetlenie dróg. Część 4: Metody pomiaru efektywności oświetlenia,
  • PN-EN 13201-5:2016-03 – Oświetlenie dróg. Część 5: Wskaźniki efektywności energetycznej.

Znaleźć w nich można informacje na temat klas oświetleniowych poszczególnych stref i elementów dróg.

Wymagane natężenie światła na drodze prezentuje się następująco:

  • Chodniki i ścieżki rowerowe – 2-15 lx
  • Obszary konfliktowe i skrzyżowania – 15-200 lx
  • Trasy komunikacyjne miejskie – 2-15 lx

Projektując oświetlenie uliczne, niezbędne jest zachowanie powyższych wartości natężenia oświetlenia, aby spełnić wymagania stawiane przez normy. Nie jest to jednak wyłącznie wymóg prawny, a rzeczywista ilość światła, dzięki której użytkownicy dróg mogą czuć się bezpiecznie i komfortowo.

Rozsył światła lamp, a wpływ na ich moc i natężenie oświetlenia

Rozsył światła jest w skrócie kątem emisji promieni świetlnych ze źródła. Można wyróżnić 4 podstawowe rodzaje rozsyłu światła: wąski, szeroki, symetryczny i asymetryczny. Dziś zajmiemy się wyłącznie ostatnim — asymetrycznym typem, ponieważ ten jest najczęściej używany w nowoczesnych systemach oświetleniowych dróg i ulic.

Oświetlenie Norma oświetlenia zewnętrznegooświetlenioweKlasy oświetlenioweli drogowych
Norma oświetlenia zewnętrznego

Oprawy oświetleniowe o asymetrycznym rozsyle światła są najlepszym wyborem jeżeli chodzi o drogi i chodniki, ponieważ światło obejmuje zarówno szerokość jak i długość ulicy, ale także spory fragment chodnika. Zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa pieszych, rowerzystów i kierowców, przy maksymalnym ograniczeniu zużywania mocy na oświetlanie zbędnych elementów otoczenia. Jest to zatem idealne rozwiązanie, które powinno być stosowane podczas tworzenia nowych, jak i modernizacji starych systemów oświetleniowych dróg.

Jeżeli chodzi o natężenie światła lamp o asymetrycznym rozsyle promieni świetlnych, to te uzależnione jest od typu i przeznaczenia samej lampy. Inaczej wygląda rozkład natężenia oświetlenia w przypadku lampy parkingowej, a inaczej w przypadku lampy ulicznej. Niemniej jednak każda nowoczesna lampa, zaprojektowana jest w taki sposób, by zapewnić odpowiednią ilość światła użytkownikom, zużywając przy tym jak najmniejszą ilość energii elektrycznej.

Drugim bardzo ważnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę, wybierając oprawy oświetleniowe uliczne, jest ich moc. Tą określa się w Watach, jednak nie informuje ona o ilości emitowanego światła. To ilość lumenów informuje potencjalnego kupca o tym, jak dużo światła emituje dana lampa. Dzięki asynchronicznej emisji promieni świetlnych można w znacznym stopniu oszczędzić na energii elektrycznej. Lampy tego typu, w odróżnieniu od lamp o zwykłym rozsyle światła, oświetlają wyłącznie te strefy drogi, które tego potrzebują, nie generując niepotrzebnych kosztów.

Zarządzanie systemem oświetlenia ulicznego
Zarządzanie systemem oświetlenia ulicznego

Stworzenie projektu oświetlenia ulicznego LED jest procesem złożonym i wymagającym sporej wiedzy z zakresu fotometrii. Dziś tworząc nowoczesny projekt instalacji świetlnej, nie można bowiem ot tak umieścić lamp i zlecić ich montaż. Trzeba wykonywać wszystko zgodnie z licznymi normami, w taki sposób, aby piesi jak i kierowcy mieli zapewnioną odpowiednią ilość światła.

Zobacz nasze pozostałe artykuły o oświetleniu przemysłowym

przez

Post Author: Marcin Pietrasik