Oświetlenie sali lekcyjnej – wymagania, normy i przepisy

Ze względu na różne kryteria, jakie światło musi spełniać w takiej przestrzeni, właściwe oświetlenie szkoły jest, wbrew pozorom, poważną sprawą. Celem jest odpowiednie oświetlenie sal lekcyjnych , w których uczniowie i nauczyciele spędzają większość czasu i wykonują różne wymagające dla oka zadania, takie jak czytanie, pisanie, praca przy tablicy lub przeglądanie materiałów instruktażowych. Słabe lub niewystarczające oświetlenie może prowadzić do zmniejszenia ostrości, letargu lub progresji zaburzeń wzroku. Najważniejszą normą jaką trzeba spełniać jest PN-EN 12464-1:2012 , która określa m.in. minimalne natężenie oświetlenia na powierzchni roboczej, optymalną temperaturę światła i jego wskaźnik oddawania barw, a także szereg innych czynników, które mają istotny wpływ na komfort pracy i zapewnienie jak najlepszych warunków zarówno dla ucznia, jak i nauczyciela.

W szkołach należy przestrzegać, aby natężenie światła było odpowiednie między innymi na ławce, przy której pracuje uczeń.

darmowy projekt oświetlenia twojej szkoły
darmowy projekt oświetlenia twojej szkoły

Oświetlenie sal lekcyjnych – podstawy, które warto znać

Przy projektowaniu tego, w jaki sposób oświetlimy i jakie dobierzemy oprawy świetlne do pomieszczeń oświaty, którymi w tym przypadku są sale lekcyjne musimy pamiętać o podstawowych funkcjach jakie musi spełniać. Prawidłowe oświetlenie w klasach powinno być równomiernie rozstawione z możliwością włączania i wyłączania poszczególnych rzędów świateł. Należy uwzględnić zastosowanie opraw zapobiegających olśnieniu, by nie narażać uczniów i pracowników na pogorszenie wzroku. Oświetlenie klas nie powinno zakończyć się na głównym źródle światła, aby zapewnić odpowiednie warunki do nauki należy doświetlić tablice. Idealne do tego typu pomieszczeń będzie źródło światła o temperaturze barwowej. Możemy takie uzyskać stosując panele LED.

Jeśli chciałbyś zastosować panele LED, zapoznaj się z naszymi artykułami, które pomogą Ci wybrać odpowiedni model lampy

Oświetlenie sal lekcyjnych i innych miejsc oświatowych ma ściśle określone normy jakich powinniśmy przestrzegać. Równomierność oświetlenia i odpowiednia barwa powinny pozwalać na stworzenie warunków odpowiednich do nauki i skupienia. Przykładowym pomieszczeniem o określonych normach są pomieszczenia szkolne do ćwiczeń i laboratoria. Natężenie oświetlenia na płaszczyźnie roboczej znajdującej się na wysokości 0.80m, powinno wynosić 500 lx (luksów). Natomiast równomierność (Emin/Em) utrzymana na poziomie 0.60. Ważne jest, aby oprawy miały niski współczynnik UGR 19, a zastosowane lampy miały indeks oddawania barw CRI powyżej 80. 

Natężenie oświetlenia w sali lekcyjnej

Jeśli chodzi o zwykłe sale lekcyjne natężenie oświetlenia w klasach powinno wynosić około 300 lx. Wyjątkami są sale przeznaczone do różnego typu ćwiczeń wymagających wytężenia wzroku, wtedy normy nakazują, by natężenie oświetlenia było bliskie 500 lx i więcej. Aby dobrane oświetlenie spełniało swoją funkcję, nie powodowało wad wzroku oraz zapewniało odpowiednie warunki pracy powinno się stosować jak najwięcej oświetlenia dziennego. Jak wiadomo to nie wystarczy więc, aby spełnić podstawy regulaminu bezpieczeństwa i higieny w placówkach przeznaczonych na pobyt ludzi strumień świetlny dzienny należy połączyć z światłem sztucznym.

Sprawdź najważniejsze parametry dotyczące oświetlenia

Ile powinno wynosić natężenie oświetlenia w sali lekcyjnej? Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy określić rodzaj sali i jej przeznaczenie. Oto kilka przykładów:

Laboratoria językowe

W przypadku laboratorium językowego wymagania mówią o natężeniu oświetlenia na poziomie 300 lx (luksów), pomiar powinno wykonywać się na płaszczyźnie 0.80m od podłoża. Równomierność (Emin/Em) utrzymana na poziomie 0.60. Ważne jest aby oprawy miały niski współczynnik UGR 19. Jeśli chodzi o lampy powinny mieć indeks oddawania barw CRI powyżej 80. 

Pomieszczenia do ćwiczeń muzycznych

Jeżeli chodzi o sale muzyczne przepisy nakazują, by poziom natężenia oświetlenia był na poziomie 300 lx (luksów) pomiar powinno dokonywać się na płaszczyźnie 0.80m od podłogi. Równomierność (Emin/Em) utrzymana na poziomie 0.60. Ważne jest aby oprawy miały niski współczynnik UGR 19. Same lampy powinny mieć dość wysoki indeks oddawania barw CRI powyżej 80. 

Pomieszczenia rysunku technicznego

W przypadku pomieszczenia rysunku technicznego, normy nakazują, by poziom natężenia światła wynosił 750 lx (luksów). Pomiar powinien być wykonany na płaszczyźnie 0.80m od podłogi. Równomierność (Emin/Em) utrzymana na poziomie 0.70. Ważne jest aby oprawy miały współczynnik UGR 16. Lampy powinny mieć indeks oddawania barw CRI powyżej 80.

Natężenie oświetlenia w laboratorium komputerowym

Pomieszczenia szkolne są różnorodne. Każde ma swoje indywidualne przeznaczenie, dlatego też dobre oświetlenie w szkole zależy od wielu czynników. Szkoła to nie tylko miejsce nauki, ale miejsce pracy wielu osób. Natężenie oświetlenia w laboratorium komputerowym jest ściśle określone, gdyż pomieszczenie przeznaczone do pracy z komputerem wymaga odpowiednich warunków do pracy niwelujących zmęczenie wzroku. Natężenie oświetlenia w laboratorium komputerowym musi być równe wartości wymaganej przez obowiązującą normę. Poziom natężenia powinien wynosić 500 lx (luksów). Pomiar wykonywać należy na płaszczyźnie 0.8m, a równomierność (Emin/Em) utrzymana na poziomie 0.60. Ważne jest aby oprawy miały niski współczynnik UGR 19. Lampy powinny mieć indeks oddawania barw CRI powyżej 80. 

Oświetlenie tablicy szkolnej

Nie tylko oświetlenie podstawowe jest ważne. Prawidłowe oświetlenie miejsca pracy w szkołach i uczelniach to nie tylko stosowanie oświetlenia sufitowego. Ważnym czynnikiem jest wspomaganie wzroku podczas zadań wzrokowych jakie spotykane są podczas używania tablic szkolnych. Większość polskich szkół posiada zielone i białe tablice różnego typu, jednak bez względu na to jaka to tablica, wymaga ona doświetlenia. Odpowiednie oświetlenie tablicy szkolnej posiada natężenie wynoszące 500 lx (luksów). Pomiar wykonywany powinien być na płaszczyźnie 0.80m. Jeśli chodzi o równomierność (Emin/Em) utrzymana na poziomie 0.70. Ważne jest aby oprawy miały niski współczynnik UGR 19. Lampy użyte do tablic powinny mieć indeks oddawania barw CRI powinien wynosić powyżej 80. 

Oświetlenie szkolne
Oświetlenie szkolne

Pomiary natężenia oświetlenia w szkołach

Szkoła to nie tylko sala lekcyjna, czy korytarz jest wiele pomieszczeń dodatkowych o których często zapominamy. Niestety na dyrektorach szkół ciąży obowiązek dostosowania się do przepisów jakie nakłada na nich ustawodawca. Nowoczesne oświetlenie powinno być nie dość że energooszczędne, to jeszcze dostosowane do odpowiednich norm. Przepisy dotyczące norm oświetleniowych zmieniają się i są coraz bardziej restrykcyjne, ale dzięki temu nasze szkoły są bezpieczniejsze dla uczniów jak i nauczycieli tam pracujących. Pomiary natężenia oświetlenia w szkołach można przeprowadzić za pomocą specjalnego urządzenia jakim jest luksomierz. Jak wiadomo wartość natężenia będzie miała różne normy w zależności od pomieszczenia i jego przeznaczenia.

Oświetlenie szkoły
Oświetlenie szkoły

Jeśli chcą Państwo zapoznać się z normami oświetlenia w placówkach oświaty, zapraszamy do odwiedzenia naszego artykułu – „ Normy oświetlenia szkół i uczelni – przepisy i wymagania „.

Sprawdź również nasze pozostałe artykuły na temat oświetlenia szkół

Oświetlenie sali lekcyjnej – oddawanie barw, temperatura światła

Aby stworzyć idealne warunki do pracy i nauki w placówkach oświaty ważnym czynnikiem oprócz zapewnienia światła dziennego poprzez nasłonecznienie za pomocą okien, jest zainstalowanie takiego źródła światła, aby oświetlenie pomieszczeń posiadało odpowiednią temperaturę światła, a oddawanie barw jak najbardziej naturalne. Oświetlenie pomieszczeń dydaktycznych takich jak sale lekcyjne powinno mieć źródło światła o temperaturze światła ok. 4500K. Dzięki zastosowaniu takiego systemu oświetlenia, widoczność będzie bardzo dobra nawet w pochmurnym okresie. Stopień oddawania barw Ra powinien wynosić co najmniej 80. Dzięki temu pracownia i wszystkie przedmioty znajdujące się w niej, będą doświetlone na tyle, by wyglądać realistycznie.

przez

Post Author: Edyta Kawnik